ΕΝΙΑΙΑ ΥΓΕΙΑ- Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙ Ο «ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ»

Ποιες είναι οι ιστορικές καταβολές της Ενιαίας Υγείας που υπηρετεί ο «Ασκληπιός»;

Σύμφωνα με μια διαδεδομένη ερμηνεία του όρου, που διδάσκεται σήμερα στα περισσότερα πανεπιστήμια, Ενιαία Υγεία ορίζεται η συνεργατική (διεπιστημονική) συνεισφορά και σύμπτωση διαφορετικών επιστημονικών κλάδων, παγκοσμίως, εθνικά και τοπικά, που συναντώνται στον στόχο της βέλτιστης υγείας ανθρώπων και ζώων με σαφή αναφορά στην προάσπιση του φυσικού περιβάλλοντος και της ισορροπίας του.

  • Γνωστό είναι ότι ο όρος πρωτοχρησιμοποιήθηκε το 1947 απ’ τον καθηγητή James Steele, εκείνη την εποχή ιδρυτή και επικεφαλής του τμήματος Kτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας στο CDC (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης των πανδημιών) των ΗΠΑ.
  • Ο καθηγητής Steele ερεύνησε για χρόνια πολλά δεδομένα και συμπέρανε ότι η ανθρώπινη υγεία δεν είναι ανεξάρτητη της υγείας των ζώων αλλά και των όποιων μεταβολών του περιβάλλοντος. Η επινόηση και η μετέπειτα επικράτηση του όρου «Ενιαία Υγεία» (One Health) αποδίδεται στον ίδιο και αναγνωρίζεται ως παρακαταθήκη του σε χιλιάδες πονήματα και διατριβές.
  • Όμως, η επιστημονική και ιστορική έρευνα τις τελευταίες δεκαετίες συνέκλινε στην διαπίστωση ότι η πρωτογενής αναφορά στην Ενιαία Υγεία πηγαίνει πολύ μακριά στο παρελθόν. Στον πατέρα της σύγχρονης Ιατρικής Ιπποκράτη, γεννημένο στην Κω το 460 π.χ. Στον θεμελιωτή της ορθολογικής Ιατρικής που για πρώτη φορά συνέδεσε και ταυτοποίησε την πρωτόλεια ιδέα ότι η ανθρώπινη υγεία επηρεάζεται κι εξαρτάται απ’ την ποιότητα του περιβάλλοντος.
  • Χρειάστηκαν αιώνες ώστε τα ευρήματα του Ιπποκράτη να ενσωματωθούν στους ορίζοντες της επιστημονικής έρευνας και ν’ αποτελέσουν πεδίο και αφετηρία νέας γνώσης.
  • Στα μέσα του 19ου αιώνα ο Γερμανός επιστήμονας, γιατρός, ανθρωπολόγος και βιολόγος, Rudolf Virchow, αναφέρθηκε για πρώτη φορά στον όρο «ζωοανθρωπονόσος», με σκοπό να περιγράψει κάτι άγνωστο ή ατεκμηρίωτο έως τότε, την μετάδοση ασθενειών απ’ τα ζώα στον άνθρωπο και την ανάγκη σύζευξης της Ιατρικής με την Κτηνιατρική Επιστήμη για την αναχαίτιση κοινών κινδύνων.
  • Το 1947 η πρωτοβουλία του καθηγητή James Steele έδωσε νέους ορίζοντες στην «Ενιαία Υγεία», καθώς διαμόρφωσε τη σύγχρονη βάση ώστε να κατανοηθεί η επιδημιολογική διάσταση των ζωονόσων στον άνθρωπο.
  • Έκτοτε, και με αφορμή την εκδήλωση νέων ασθενειών, η «Ενιαία Υγεία» κερδίζει συνεχώς έδαφος. Το 2003, στις 7 Απριλίου, η εφημερίδα Washington Post αναφέρεται σε δήλωση του καθηγητή William Karesh ο οποίος, με αφορμή τον ιό Έμπολα, λέει ότι «η υγεία των ανθρώπων και των ζώων δεν μπορεί να εξετάζεται επιμέρους και μεμονωμένα. Υπάρχει μόνο μια και Ενιαία Υγεία».
  • Αλλά και ο ιός της γρίπης των πτηνών ενεργοποιεί κυβερνήσεις. Οι ΗΠΑ και η Κίνα αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο της πανδημίας. Και με τη συνεργασία των Παγκόσμιων Φορέων Υγείας, δρομολογούν πολιτικές που υπηρετούν την έννοια και την επιστημονική υπόσταση της Ενιαίας Υγείας.
  • Το 2008 οι ΗΠΑ κατοχυρώνουν και ενσωματώνουν στις πολιτικές Δημόσιας Υγείας, την Ενιαία Υγεία. Ακολουθούν και πολλά ευρωπαϊκά κράτη. Όλο και περισσότερο αναγνωρίζεται παγκοσμίως η εξίσωση της επίδρασης των ζωοανθρωπονόσων στα συστήματα Δημόσιας Υγείας. Εκατοντάδες επιστημονικές μελέτες αναφέρονται σε ασθένειες που εφάπτονται και εκκινούνται απ’ το τρίπτυχο ζώα- περιβάλλον- άνθρωπος και την αυτονόητη ανάγκη μιας διεπιστημονικής προσέγγισης για την πρόληψη, την έγκαιρη παρέμβαση και την ανάπτυξη σχετικών πολιτικών.
  • Απ’ το 2011 μεγάλου βεληνεκούς επιστημονικές συναντήσεις οργανώνονται σ’ όλη την υφήλιο ώστε έγκαιρα να καταγράφονται απειλές που δυνητικά μπορούν να εξελιχθούν σε πανδημίες, απειλώντας την Δημόσια Υγεία.
  • To 2016 το One Health Platform Foundation, το One Health Commission και το One Health Initiative Autonomous pro bono Team συνέπραξαν ώστε η 3η Νοεμβρίου κάθε έτους να είναι παγκοσμίως η «Ημέρα της Ενιαίας Υγείας».

Στην Ελλάδα, από τον Απρίλιο του 2019, ο «Ασκληπιός – Ενιαία Υγεία», συστάθηκε με τη συνδρομή πλειάδας επιστημόνων με πρώτο και βασικό σκοπό στο καταστατικό του «την ανάπτυξη, διάδοση κι εφαρμογή των αρχών της Ενιαίας Υγείας και γενικότερα ό,τι αφορά στον χώρο της Υγείας στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο, σύμφωνα με τον ορισμό που αποδίδουν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι υπόλοιποι Διεθνείς Φορείς».

elGreek
en_GBEnglish elGreek